Ik ben ok jij bent ok: betekenis en uitleg

Ik ben ok jij bent ok komt uit de transactionele analyse. Het beschrijft hoe levenshouding invloed heeft op hoe wij communiceren en dus functioneren.
ik ben ok jij bent ok

Transactionele analyse

We communiceren vanuit een bepaalde houding

Één van de eerste onderwerpen die ik in een cursus Time Management behandel is het verschil tussen effectief werken en efficiënt werken. De regel is dat effectiviteit altijd voor efficiency gaat. Met communicatie is dat net zo. Per e-mail afwijzend reageren op een verzoek is ongetwijfeld efficiënt. Maar je kunt ook even bij iemand langslopen en nee zeggen met als uitgangspunt: Ik ben ok jij bent ok. Deze manier van bejegenen is onderdeel van de transactionele analyse die ervan uitgaat dat mensen communiceren vanuit een bepaalde levenshouding.

Met welke houding bejegenen we elkaar?

Hoe stel jij je op in de communicatie met de ander?

Als je effectief met elkaar wilt communiceren is de manier waarop je de ander benadert én de manier waarop een ander jou benadert bepalend voor het verloop van het gesprek. ‘Ik ben ok jij bent ok’ is een van de vier uitgangspunten waarmee mensen elkaar kunnen benaderen. Er is er maar een succesvol. En dat is de houding van The winner. The winner stelt eigenlijk dat zowel hij als de ander gelijkwaardig zijn als persoon. Ook zijn de rollen misschien verschillend (de een is bijvoorbeeld leidinggevende en de ander is ondergeschikte).

Winner Ik ben OK jij bent OKUnderdog Ik ben niet OK jij bent OK
Pseudo winner Ik ben OK jij bent niet OKSuper loser Ik ben niet OK jij bent niet OK

Ik ben ok jij bent ok: voorbeelden

Directief, onderdanig of gelijkwaardig?

Je kunt dingen op verschillende manieren aan iemand vragen. Bijvoorbeeld: ‘Als je toch langs de pantry loopt… Wil je glas water voor me meenemen?’. Je benadert de ander hier op een neutrale en respectvolle manier. Of: ‘Haal eens een glas water voor me.’. Nu neem je een andere houding aan: ik ben OK, jij bent niet OK. Je stelt je boven de ander. Hoe zou jij het vinden als je op zo’n manier wordt benaderd?

Ik ben ok jij bent ok in conflictsituaties

Win-win: Ik ben ok en jij bent ok

Ik ben OK, jij bent OK:
wil conflicten oplossen zonder dat het ten koste gaat van de ander.

Ik ben niet OK, jij bent OK:
zal snel toegeven.

Ik ben OK, jij bent niet OK:
zal zijn eigen mening doordrukken ten koste van de ander.

Ik ben niet OK, jij bent niet OK:
zal conflicten proberen te ontlopen.

Inzicht in transactionele analyse draagt bij aan assertiviteit en helpt mensen op te komen voor hun belangen. Zo wordt nee zeggen op het werk makkelijker. Om die reden komt dit onderwerp ook aan bod in een training time management.

Ik ben ok jij bent niet ok: de asshole

De ‘No asshole rule’

Het komt voor dat er mensen zijn die opzettelijk communiceren vanuit de houding ‘Ik ben ok jij bent niet ok’. Robert Sutton, een professor aan de Stanford Universiteit noemt deze mensen ‘Assholes’. Hij heeft bewust gekozen voor deze bewoording omdat het gevoelsmatig exact dat uitdrukt wat hij bedoeld. Hij is van mening dat de No Asshole Rule voor elke organisatie belangrijk is.

Helaas is het niet mogelijk om met een ‘asshole’ te communiceren vanuit het standpunt ‘ik ben ok jij bent ok’. De asshole zal altijd proberen om mensen te vernederen, beledigen, uit te sluiten of om mensen tegen elkaar op te stoken. De asshole is eigenlijk nog erger dan een Pseudo Winner. De Asshole heeft namelijk ook als doel: mensen beschadigen.