SMART doelen formuleren levert echt wat op!

Stel het formuleren van SMART doelen dus niet uit.

Informatie aanvragen

cursus mindmappen training mindmapping

SMART doelen formuleren doe je in de praktijk

Wanneer ik tijdens onze cursus time management vraag wie de SMART methode beheerst zie ik altijd enkele cursisten schuchter ja knikken om vervolgens diep in het geheugen te graven en daar blijft het bij. Dat is jammer!

SMART doelstellingen dragen bij aan succes!

In 1979 werd aan de examenklas van de MBA studie aan Harvard een vraag gesteld over hun levensdoelen. De vraag was dit: Heb je schriftelijke doelen gesteld en een plan gemaakt voor het bereiken ervan?


84% van de hele klas had helemaal geen doelen gesteld


13% van de klas had schriftelijke doelen gesteld, maar had geen concrete plannen


3% van de klas had zowel schriftelijke doelen als concrete plannen


De resultaten?

13% van de klas die schriftelijke doelen had gesteld maar geen plannen had gemaakt, tweemaal zoveel als de 84% van de klas die helemaal geen doelen had gesteld. De 3% die zowel schriftelijke doelen had geformuleerd én concrete plannen had gemaakt verdiende zelfs tien maalmeer dan de 84% die geen doelen had gesteld.

SMART doelen

SMART doelen helpen je om grip te krijgen op het bereiken van resultaten of een situatie waarin jij je wilt bevinden. SMART is een afkorting die we ook wel een mnemoniek noemen: een afkorting met als doel om een betekenis te onthouden.

SMART staat voor:

– S: Specifiek
– M: Meetbaar
– A: Acceptabel of aanvaardbaar
– R: Realistisch
– T: Tijdgebonden

 

S: SMART doelen maak je altijd specifiek

SMART doelen moeten zo eenduidig en zo concreet mogelijk zijn geformuleerd. Stel jezelf de volgende vragen: Hoe smaakt, ruikt, oogt, voelt of klinkt het gewenste resultaat? Aan welke eisen voldoet het resultaat? Wat moet precies zijn afgerond of bereikt?

Om SMART doelstellingen zo scherp mogelijk te formuleren kun je de vakantietest doen. Stel dat je op vakantie gaat en je moet een ander vragen om het door jou gestelde SMART doelen te bereiken. Weet je dan zeker dat die ander precies weet wat het eindresultaat moet zijn?

De bedoeling is dat als jij terugkomt van vakantie het niet zo is dat een deel van het werk opnieuw gedaan moet worden omdat het resultaat toch net wat anders is dan de uitkomst die jij voor ogen had.

 

M: SMART doelen zijn altijd meetbaar

Onder welke (meetbare/te observeren) voorwaarden of vorm kun je stellen dat een resultaat is bereikt of kun je beweren dat je in de situatie verkeert waarin jij je wilt bevinden? Om SMART doelstellingen meetbaar te maken kun je denken aan kwantificeren.

Bijvoorbeeld niet ‘Ik wil afvallen’, maar ‘Ik ben op datum x 12 kilo afgevallen’ en niet ‘Ik wil geld gespaard hebben’ maar ‘Ik heb EUR 12.960,- gespaard op datum x’. Let op: uiteraard is niet alles kwantificeerbaar. Denk bijvoorbeeld aan ‘Ik wil gelukkig zijn’. Hoe maak je een gevoel meetbaar?

Desondanks is het belangrijk om te werken met meetbare doelstellingen. Wanneer je het hebt over gevoelens van bijvoorbeeld geluk kun je jezelf voordat je SMART doelen gaat formuleren bijvoorbeeld de volgende vraag stellen: ’Wat zijn factoren die bijdragen aan mijn geluk, en kan ik die meetbaar maken?’

 

A: SMART doelen zijn acceptabel

Zijn SMART doelen acceptabel voor jezelf en je omgeving, de doelgroep en/of management? Denk bijvoorbeeld aan risico’s nemen met beleggingen, teveel tijd steken in hobby’s, te lang bezig zijn met onderzoek, etc. Gebruik altijd je gezonde verstand!

 

R: SMART doelen zijn realistisch

SMART doelstellingen moet wel haalbaar zijn. Om een voorbeeld te geven: het is niet realistisch om als ongetrainde beginner over 2 maanden een marathon te lopen. Het is misschien wel realistisch om over 2 jaar een marathon binnen 5 uren te volbrengen.

Het is belangrijk dat je jezelf niet overschat. Wanneer ik het op mijn situatie betrek: het heeft totaal geen zin om als SMART doelstelling de eerste plaats bij de clubkampioenschappen van de tennisvereniging te formuleren. Ik vind tennis leuk maar heb geen talent!

In een zakelijke omgeving zie ik vaak dat SMART doelen niet realistisch zijn omdat er te krap wordt gebudgetteerd of te optimistisch wordt gepland.

 

T: SMART doelen zijn altijd tijdgebonden

Wanneer (in de tijd) moet het doel bereikt zijn, op welke datum? Stel termijnen anders bereik je nooit je doelen! Bijvoorbeeld: ‘Ik wil dat over drie maanden mijn badkamer is verbouwd’, ‘Ik wil dat over 6 maanden het magazijn is opgeruimd’, ‘Op 1 december 2025 heb ik mijn studie afgerond’.

Kortom: tijdgebonden is een datum! Er bestaan niet voor niets geen agenda’s met een aanduiding als ‘medio volgend jaar’; ‘eind volgende week’; et cetera.

 

Hoe pas je de SMART methode goed toe?

 

01. Formuleren alsof doelen voltooid zijn

Wanneer je SMART doelstellingen formuleert moet je uitgaan van de situatie of het resultaat zoals het uiteindelijk moet zijn. Een voltooide vorm dus. Een verkeerd voorbeeld van een SMART doelstelling is: ‘ik ga vanaf morgen 5 kilo afvallen’. Een goed voorbeeld is: ‘Ik ben op 10 mei aanstaande 5 kilo afgevallen’.

 

02. Elk SMART doel formuleer je afzonderlijk

Wanneer je verschillende SMART doelstellingen hebt moet je ze separaat beschrijven. Combineer niet verschillende SMART doelen in één formulering.

Een voorbeeld van een foute formulering is: ‘Op 30 juli aanstaande is het houtwerk aan de buitenkant van mijn huis helemaal geschilderd binnen een budget van € 1.500,00 en is mijn schuur helemaal opgeruimd’.

Een betere uitwerking is: ‘30 juli aanstaande is het houtwerk aan de buitenkant van mijn huis helemaal geschilderd binnen een budget van € 1.500,00’ en ‘30 juli aanstaande is mijn schuur helemaal opgeruimd.’

Het grote voordeel van het apart formuleren van SMART doelen is dat het in een later stadium makkelijker is om in kaart te brengen welke acties voor welke doelstellingen bestemd zijn.

 

03. SMART doelstellingen kun je breed toepassen

Je kunt SMART doelen stellen op heel veel verschillende vlakken. Voorbeelden:

  1. Key Performance Indicators en doelstellingen van teams
  2. Educatie, leren, competenties en vaardigheden
  3. Carrière ontwikkeling
  4. Financieel, pensioen en bezittingen
  5. Gezondheid, welbehagen, reizen en vakanties
  6. Relaties, netwerken, familie en sociaal
  7. Levensvisie, waarden, godsdienst en spiritualiteit
  8. Gebruik van tijd en work-life balance

Het is aan jou welke persoonlijke doelen je wilt bereiken. Voor de een is dat bungeejumpen in Nieuw-Zeeland, voor de ander is dat eens per week uit eten bij een Thais restaurant of drie keer per dag met de hond wandelen.

Het een is niet beter dan het ander; het gaat om voorkeuren. Succes ziet er voor iedereen anders uit! We kunnen zelf de juiste acties bepalen die ons succesvol maken. Maar… gedraag je proactief! Je bereikt geen doelen door te wachten tot zich een wonder voltrekt. Leg om te beginnen je SMART doelen vast!

 

smart doelen smart methode daruma doll

04. SMART doelen in beeld houden

SMART doelen bereiken gaat makkelijker wanneer je ze visueel maakt en in beeld houdt. Je word dan dagelijks aan je SMART doelen herinnert. Een methode die veel in Japan wordt gebruikt is SMART doelen formuleren met een Darumapop.

De Darumapop verbeeldt de boeddhistische monnik Bodhidharma. Vaak is de Darumapop gemaakt van papier maché en voorzien van kleurrijke lak. De pop is het symbool vandoorzettingsvermogen en veerkracht. De Darumapop vaak als symbool ingezet als mensen SMART doelen formuleren.

Traditioneel werd de Darumapop als volgt gebruikt: Wanneer iemand een wens heeft tekent hij of zij één oog van de pop in. Wanneer de wens in vervulling is gegaan wordt het andere oog ingetekend. Zowel het intekenen van het eerste oog als het intekenen van het tweede oog gelden als plechtige momenten.

Men verbindt zich aan een wens en doet daarna alles eraan om deze in vervulling te laten gaan. Er is een keuze gemaakt om een bepaald doel te bereiken. En om dat doel te bereiken heeft doorzettingsvermogen en veerkracht nodig en zal men tegenslag en ‘zijwind’ trotseren.

 

 

Ontvang gratis tips